Coffáu’r Rhyfel Anghofiedig yn erbyn y Llongau-U ar hyd Arfordir Cymru 1914-18

Yn ystod y penwythnos 22 – 24 Mehefin, bydd y Gymdeithas Archaeoleg Forwrol yn cynnal ysgol faes arforol yng Nghlwb Hwylio a Chwaraeon Dŵr Traeth Coch, Traeth Bychan, Môn.

Mae’r digwyddiad yn rhan o brosiect wedi’i ariannu gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri a sefydlwyd gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru i goffáu canmlwyddiant diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf.

Digwyddiad AM DDIM yw’r ysgol faes, mae ar agor i bawb ac mae’n addas i bob oedran. Felly dewch i ymuno â ni a chymryd rhan yn y gweithgareddau a fydd yn cynnwys:

Yn ystod y penwythnos (os bydd y tywydd yn caniatáu), bydd deifwyr yn plymio i’r môr i archwilio llongddrylliad y Cartagena, treill-long ager a adeiladwyd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf i dreillio am ffrwydron nofio ar hyd arfordir Cymru. Mae bellach yn gorwedd 37m o dan yr wyneb, tua 6 milltir o Draeth Bychan.

Deifwyr yn lansio eu cwch cyn deifio i lawr i longddrylliad y Cartagena - © Malvern Archaeological Diving Unit.

Deifwyr yn lansio eu cwch cyn deifio i lawr i longddrylliad y Cartagena – © Malvern Archaeological Diving Unit.

 

Fel rhan o’r prosiect mae Ysgol Gwyddorau Eigion Prifysgol Bangor wedi bod yn defnyddio ei llong arolygu, Prince Madog, i gofnodi safleoedd llongddrylliadau ar hyd arfordir Cymru, gan gynnwys y Cartagena, a bydd y canlyniadau’n cael eu dangos yn ystod yr ysgol faes.

I gael mwy o wybodaeth am yr ysgol faes, cysylltwch â’r Gymdeithas Archaeoleg Forwrol:

Ffôn: 02392 818 419
E-bost: nas@nauticalarchaeologysociety.org

 

Nodiadau i olygyddion

Mae’r ‘Prosiect Llongau-U’ yn coffáu’r Rhyfel Mawr ar y Môr ar hyd arfordir Cymru. Partneriaeth gwerth £1 filiwn yw hi a fydd yn para am ddwy flynedd ac sy’n cael ei hariannu gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri a’i harwain gan CBHC. Mae’n darparu mynediad digyffelyb, am y tro cyntaf mewn 100 mlynedd, i olion 17 longddrylliad sy’n gorwedd ar wely’r môr oddi ar arfordir Cymru. Mae’r rhain yn rhan bwysig o dreftadaeth y Rhyfel Mawr ac eto ychydig iawn o ymchwil a wnaed i’r safleoedd gwerthfawr hyn.

  • Bydd rhaglen o arolygon geoffisegol morol yr ymgymerir â hi gan y Ganolfan Gwyddorau Môr Cymhwysol, Ysgol Gwyddorau Eigion, Prifysgol Bangor yn ystod y gwanwyn a’r haf 2018 yn cofnodi data aml-baladr cydraniad uchel ar gyfer y 17 longddrylliad a ddewiswyd ar gyfer y Prosiect. Bydd gwaith arolygu ychwanegol gan y Gymdeithas Archaeoleg Forwrol yn cynnwys gwneud ffilmiau fideo o 5 o’r llongddrylliadau hyn a chyfunir yr holl wybodaeth i greu modelau digidol rhyngweithiol 3D i’w defnyddio ar wefan y Prosiect ac mewn arddangosfa deithiol.
  • Bydd arddangosfa deithiol y Prosiect yn ymweld â deunaw amgueddfa môr yng Nghymru o fis Gorffennaf 2018 ymlaen, cyn dod i ben ym mis Rhagfyr 2019.
  • Mae’r holl amgueddfeydd sy’n darparu cartref i’r arddangosfa deithiol wedi bod yn trefnu rhaglen o weithgareddau cymunedol, lle bydd gwirfoddolwyr o bob oed a chefndir yn ymgysylltu â’r dreftadaeth hon i ddarganfod, datgelu ac adrodd hanesion y bobl a fu’n gwasanaethu ar y 17 long a’r bobl yr effeithiwyd arnynt gan y colledion a’r rhyfel ychydig oddi ar arfordir Cymru.
  • Partneriaeth rhwng tri sefydliad, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, Prifysgol Bangor a’r Gymdeithas Archaeoleg Forwrol, yw’r Prosiect hwn. Y Comisiwn Brenhinol yw’r partner arweiniol, yn ganolbwynt ar gyfer y rhwydwaith o amgueddfeydd ac archifdai ar hyd arfordir Cymru sy’n cynnal yr arddangosfa deithiol, ynghyd ag elusennau sy’n cynrychioli pobl ifanc, personél y lluoedd arfog, a gofal cymdeithasol.
  • Gellir dilyn y datblygiadau yma:

Twitter: https://twitter.com/LlongauUBoat
Facebook: https://www.facebook.com/llongauUboat

06/13/2018

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets