CBHC / RCAHMW > Newyddion > Comisiwn Brenhinol Archif Bwletin o Ddeunydd Newydd ei Gatalogio – Awst 2023

Comisiwn Brenhinol Archif Bwletin o Ddeunydd Newydd ei Gatalogio – Awst 2023

Croeso i’r rhifyn misol diweddaraf o Fwletin Archifau Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, sy’n rhestru’r holl ddeunydd sydd newydd gael ei gatalogio. Mae eitemau’r archifau, llyfrau’r llyfrgell a’r erthyglau sydd mewn cyfnodolion i gyd ar gael i’w gweld yn ein hystafell ddarllen gyhoeddus. Mae catalog llawn yr archifau ar gael ar coflein.gov.uk ac mae’n cynnwys copïau digidol o lawer o’r eitemau a restrir. Mae’r cyhoeddiadau i gyd i’w gweld yng Nghatalog y Llyfrgell, sydd ar-lein.

Rydym ar agor ar ddydd Llun, dydd Mawrth a dydd Iau o 9:30 tan 16:00 ac ar ddydd Mercher o 10:30 tan 16:30.

Byddem yn eich cynghori i drefnu apwyntiad.

Archif

Mae eitemau archif wedi’u hychwanegu i’r casgliadau canlynol yn ystod y mis diwethaf:

Copïau caled yw llawer o’r eitemau hyn, sy’n cynnwys cynlluniau ar raddfa fawr, ffotograffau ac adroddiadau, ac maent ar gael i’w gweld yn ein hystafell chwilio yn Aberystwyth. Mae eitemau eraill yn rhai digidol y gellir eu gweld ar ein catalog ar-lein Coflein.

Dyma rai o’r eitemau sydd wedi’u catalogio erbyn hyn ac sydd ar gael ar Coflein:

Ffotograff a dynnwyd ym mis Tachwedd 2021, sy’n dangos y tu allan i deml Shri Swaminarayan Mandir, Caerdydd. Cyfeirnod: DD2023_013_014

Teml Shri Swaminarayan Mandir oedd y deml Swaminarayan gyntaf yng Nghymru. Yn goron arni y mae tri meindwr gwyn â thopiau aur (a elwir yn shikars) sydd yn arddull temlau Hindŵaidd traddodiadol. Dan bob meindwr mae yna allor y tu mewn i’r adeilad. Agorwyd y deml yn 1982, a gwaith ailwampio sylweddol rhwng 2005 a 2007 sydd i gyfrif am yr olwg drawiadol sydd ar yr adeilad erbyn hyn.

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/414969/ Gallwch ddarllen ein blog am hanes teml Shri Swaminarayan Mandir, Caerdydd yma: https://cbhc.gov.uk/teml-shri-swaminarayan-caerdydd/

Ffotograff digidol sy’n rhan o gofnod arolwg o Ganolfan Ymwelwyr Mynydd Gwefru, Llanberis, a gynhaliwyd ym mis Chwefror 2023 yn rhan o amodau cynllunio. Cyfeirnod: ERC2023_013_010

Gorsaf bŵer hydro-electrig pwmpio a storio Dinorwig yw un o brosiectau peirianyddol mwyaf Prydain. Dechreuodd y gwaith o drawsnewid y chwarel yn 1975, pan fu’n rhaid symud miliynau o dunelli o lechi oddi yno i greu twneli a neuaddau ar gyfer peiriannau. Mae 16 chilomedr o dwneli tanddaearol i’w cael yn Ninorwig, ymhell o dan fynydd Elidir. Defnyddiwyd 1 filiwn tunnell o goncrid, 200,000 tunnell o sment a 4,500 tunnell o ddur i’w hadeiladu.

Ar y tu allan, y cyfan sydd i’w weld yw drws ar ochr y mynydd, sy’n sicrhau nad oes dim yn amharu ar yr ardal o harddwch naturiol eithriadol. Caeodd y ganolfan ymwelwyr ei drysau yn 2018.

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/408885/

Ffotograff a dynnwyd ym mis Gorffennaf 2023, sy’n rhoi’r marciwr mordwyo gorllewinol ym Mhorth-gain yn ei gyd-destun. Mae’r marciwr gorllewinol yn un o bâr (gweler NPRN 525091) o farcwyr mordwyo sydd ar y clogwyni y naill ochr a’r llall i’r fynedfa i Harbwr Porth-gain. Cyfeirnod: DS2023_186_013

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/525092/

Cafodd y marciwr ei gofnodi ag arolwg ffotogrametreg a gynhaliwyd gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru ar 30/06/2023 yn rhan o Brosiect Arolygu Arfordirol Sir Benfro ar y cyd â’r Ganolfan Archaeoleg Arforol, Prifysgol Southampton. Mae model 3D o’r marciwr ar gael yma:

Cymraeg: https://skfb.ly/oIVOC
English: https://skfb.ly/oIVOy

Ffotograff digidol sy’n dangos y ffrâm glychau yn Eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-y-Creuddyn.

Mae’r ffrâm glychau, sy’n dyddio’n ôl i 1537-8, o ddyluniad brenhinbost ac mae’n dal rhes o dair cloch. Mae system o rifau Arabaidd wedi’i cherfio yn y trawstiau, a fyddai wedi bod o gymorth i’r sawl a oedd yn gorfod gosod (neu ailosod) y ffrâm yn y tŵr.

Mae’r eglwys yn Adeilad Rhestredig Gradd II* ac yn enghraifft o eglwys ganoloesol Gymreig nad yw wedi newid fawr ddim. Mae ei harddull yn syml ac yn urddasol ac mae ar ffurf croes gyda thŵr canolog uchel sydd â thri llawr. O’r tair eglwys groesffurf â thŵr canolog sydd wedi goroesi yng Ngheredigion, hon yw’r enghraifft orau.

Cyfeirnod: DS2023_106_014.

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/105145/

Darllenwch ein blog sy’n dathlu’r ffaith bod prosiect 4 blynedd i adfer yr eglwys wedi’i gwblhau yn ddiweddar: https://cbhc.gov.uk/dathlu-cwblhau-prosiect-treftadaeth-pwysig-yn-eglwys-ganoloesol-sant-mihangel-ceredigion/

Golwg ar Gapel Carmel a’i fynwent, yn edrych i gyfeiriad y gogledd-orllewin (a dynnwyd o gwmwl pwyntiau arolwg sganio â laser). Cynhyrchwyd y ddelwedd yn rhan o Arolwg Sganio’r Ddaear â Laser o Gapel Carmel, Nantmel, a gynhaliwyd gan Dr Jayne Kamintzis, ym mis Medi 2022. Cyfeirnod: TLS2022_003_03_01.

Mae Capel Diwygiedig Unedig (Annibynnol) Carmel yn adeilad a godwyd tua 1829 yn yr arddull werinol fwy diweddar, gyda mynedfeydd ar hyd y wal hir. Mae’n nodedig oherwydd ei du mewn sydd heb ei ddifetha ac sydd wedi cadw ei gymeriad gwreiddiol o ddechrau’r 19eg ganrif. Dim ond pedair rhes o feinciau pren sydd yn yr adeilad, yn wynebu pulpud syml.

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/8297/

Gallwch weld yr animeiddiad a gynhyrchwyd yn rhan o’r arolwg yma.

Cysylltwch â ni

Os oes gennych unrhyw sylwadau neu ymholiadau, mae croeso i chi gysylltu â ni:Gwasanaeth Llyfrgell ac Ymholiadau CHCC
Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
Ffordd Penglais
Aberystwyth
Ceredigion SY23 3BUFfôn: +44 (0)1970 621200
E-bost: chc.cymru@cbhc.gov.uk
Gwefan: cbhc.gov.uk

Croesewir gohebiaeth yn y Gymraeg a’r Saesneg | Correspondence welcomed in Welsh and English

29/09/2023

Subscribe
Notify of
guest

Security code *Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x