CBHC / RCAHMW > Newyddion > Comisiwn Brenhinol Archif Bwletin o Ddeunydd Newydd ei Gatalogio – Medi 2023

Comisiwn Brenhinol Archif Bwletin o Ddeunydd Newydd ei Gatalogio – Medi 2023

Croeso i’r rhifyn misol diweddaraf o Fwletin Archifau Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, sy’n rhestru’r holl ddeunydd sydd newydd gael ei gatalogio. Mae eitemau’r archifau, llyfrau’r llyfrgell a’r erthyglau sydd mewn cyfnodolion i gyd ar gael i’w gweld yn ein hystafell ddarllen gyhoeddus. Mae catalog llawn yr archifau ar gael ar coflein.gov.uk. ac mae’n cynnwys copïau digidol o lawer o’r eitemau a restrir. Mae’r cyhoeddiadau i gyd i’w gweld yng Nghatalog y Llyfrgell, sydd ar-lein.

Rydym ar agor ar ddydd Llun, dydd Mawrth a dydd Iau o 9:30 tan 16:00 ac ar ddydd Mercher o 10:30 tan 16:30.

Byddem yn eich cynghori i drefnu apwyntiad.

Archif

Mae eitemau archif wedi’u hychwanegu i’r casgliadau canlynol yn ystod y mis diwethaf:

Copïau caled yw llawer o’r eitemau hyn, sy’n cynnwys cynlluniau ar raddfa fawr, ffotograffau ac adroddiadau, ac maent ar gael i’w gweld yn ein hystafell chwilio yn Aberystwyth. Mae eitemau eraill yn rhai digidol y gellir eu gweld ar ein catalog ar-lein Coflein.

Dyma rai o’r eitemau sydd wedi’u catalogio erbyn hyn ac sydd ar gael ar Coflein:

Llun o Bentref Bechgyn Sain Tathan sydd bellach yn adfail. Mae’r llun yn dangos y pwll nofio sy’n llawn tyfiant, a’r capel yn y cefndir. Tynnwyd y llun yn rhan o arolwg ffotograffig helaeth o’r safle yn 2022.
Cyfeirnod: DS2022_096_036.

Agorwyd Pentref Bechgyn Sain Tathan yn 1930 gan Gwmni Glo Ocean fel gwersyll gwyliau haf i feibion teuluoedd maes glo’r de. Roedd y cyfleusterau’n cynnwys ystafelloedd cysgu, neuadd fwyta, neuadd gyngerdd, neuadd chwaraeon/campfa, pwll nofio, cwrt tennis, llain bytio, maes criced a phafiliwn; agorwyd capel ym mis Gorffennaf 1937. Ynghanol gardd ffurfiol fach, codwyd cofgolofn ryfel. Wedi i’r diwydiant glo ddirywio, caewyd y pentref yn y 1990au ac mae’n adfail ar hyn o bryd.

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/411316/

Llun o odyn galch Wallog, Ceredigion gyda Thŷ Wallog yn y pellter.
Cyfeirnod: UAV2022_003_003

Arolygodd y Comisiwn Brenhinol yr odyn galch am y tro cyntaf yn 1972. Yna, ym mis Rhagfyr 2022, gwnaethom gynnal arolwg newydd gan ddefnyddio dulliau sganio â laser a ffotogrametreg gan gerbydau awyr di-griw, yn rhan o brosiect i gofnodi neu ailgofnodi odynau calch ar hyd arfordir Cymru.

Mae modd gweld fideo sy’n eich tywys o gwmpas yr odyn galch, ac sy’n seiliedig ar y cwmwl pwyntiau a ffurfiwyd wrth gynnal arolwg sganio â laser, yma:

Sianel y Comisiwn Brenhinol ar YouTube: https://youtu.be/pmlfAs4GiTo?si=b3MPgA2_vVNnuAXn Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/40656/

Fferm a melin Felincamlais yn Libanus, Sir Frycheiniog.
Llun sy’n dangos y ffwrn fara yn y lle tân, o gofnod adeilad hanesyddol lefel 3 ynghylch fferm a melin Felincamlais yn Libanus, Sir Frycheiniog, a luniwyd gan Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys yn 2022 cyn i waith adnewyddu gael ei wneud.
Cyfeirnod: CPATP_174_023

Gallwch ddarllen mwy, gan gynnwys yr adroddiad, yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/413261/

Goleudy Whitford Point yng Nghilfach Tywyn.
Goleudy Whitford Point yng Nghilfach Tywyn, lluniau orthomosäig a gynhyrchwyd yn ystod arolwg ffotogrametreg gan gerbydau awyr di-griw, a gynhaliwyd ym mis Awst 2023.
Cyfeirnod: UAV2023_005

Mae’r goleudy, a adeiladwyd yn 1865, yn bwysig gan mai hwn yw’r unig dŵr mawr o haearn bwrw a olchir gan y tonnau sydd ar ôl ym Mhrydain. Mae’r tŵr sy’n 13.41m (44 troedfedd) o uchder yn sefyll ychydig uwchlaw lefel y distyll, a hwn yw’r unig dŵr o haearn bwrw sy’n cael ei olchi gan y tonnau ac sydd o’r maint hwn ym Mhrydain. Mae’n codi o waelod crwn sydd tua 7.32m (24 troedfedd) ar ei draws, ac mae’r waliau crwn yn esgyn yn osgeiddig i’r awyr ac yn culhau i ddiamedr o 3.51m (11 troedfedd 6 modfedd) ar lefel y llusern, uwchlaw’r ffedog garreg sydd ar oleddf o amgylch ei waelod.

Roedd yr arolwg yn dangos dirywiad, yn enwedig i’r ffedog garreg ar y gwaelod.

Gallwch ddarllen mwy yn ein cofnod safle yma: https://coflein.gov.uk/cy/safle/34289/

Bwrw golwg yn ôl

Bob mis, byddwn yn dangos llun cynharach sy’n gysylltiedig ag un o’r safleoedd uchod ac sydd wedi’i dynnu o’n harchif. Mae’r llun hwn yn dangos goleudy Whitford Point yn 1972. Fe’i tynnwyd gan un o’n cyn-ymchwilwyr Douglas Hague a oedd yn arbenigo mewn goleudai. Mae wedi cael ei ddigido ac wedi’i roi ar Coflein (cyfeirnod: DI2018_005_015).

Goleudy Whitford Point yn 1972.

Cysylltwch â ni

Os oes gennych unrhyw sylwadau neu ymholiadau, mae croeso i chi gysylltu â ni:Gwasanaeth Llyfrgell ac Ymholiadau CHCC
Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
Ffordd Penglais
Aberystwyth
Ceredigion SY23 3BUFfôn: +44 (0)1970 621200
E-bost: chc.cymru@cbhc.gov.uk
Gwefan: cbhc.gov.uk

Croesewir gohebiaeth yn y Gymraeg a’r Saesneg | Correspondence welcomed in Welsh and English

13/10/2023

Subscribe
Notify of
guest

Security code *Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x