Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru i adleoli i Lyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth

Cyhoeddodd un o sefydliadau treftadaeth blaenllaw Cymru heddiw y bydd yn symud i swyddfeydd newydd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LLGC) yn 2016.

Mae gwaith eisoes ar droed yn LLGC i adnewyddu adain o’r Llyfrgell at ddefnydd y 30 aelod staff o Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru (CBHC).

Bydd cyn Ystafell Lawysgrifau LLGC yn cael ei throi yn ystafell chwilio gyhoeddus a llyfrgell mynediad agored ar gyfer Cofnodion Cenedlaethol Henebion Cymru, sy’n gasgliad enfawr a chyfoethog o ffotograffau a chofnodion treftadaeth y mae’r Comisiwn wedi casglu ers ei sefydlu nôl yn 1908.

Bydd y cofnodion yma’n cael eu storio o dan amgylchiadau amgylcheddol wedi’u rheoli’n ofalus, a hynny mewn dau lawr o’r storfa archif chwe llawr newydd sy’n cael ei adeiladu ar hyn o bryd yn y Llyfrgell.

Meddai Christopher Catling, Ysgrifennydd y Comisiwn Brenhinol:

“Bydd symud o’n swyddfeydd presennol ym Mhlas Crug (y cyn swyddfeydd treth yn Aberystwyth) i adeilad a gynlluniwyd i bwrpas yn y Llyfrgell, yn ein galluogi i ddarparu gwasanaeth tipyn gwell i’n defnyddwyr niferus ynghyd â chyfleusterau storio gwell ar gyfer archifau’r Comisiwn, sy’n cynnwys ffotograffau yn dyddio nôl i ddyddiau cynnar ffotograffiaeth, mapiau hanesyddol a chofnodion am adeiladau ac henebion ledled Cymru.

Yn fwy na dim, dywedodd: ‘Ein gobaith yw y bydd y symud yn codi’n proffil, gan gynyddu’n sylweddol y nifer o bobl sy’n ymweld â’n hystafell chwilio er mwyn gwneud defnydd o’r cofnodion a gedwir gennym fel rhan o’u hymchwil ar deulu a hanes lleol neu ar agweddau o hanes ac archaeoleg Cymru.’

Dywedodd Linda Tomos, Llyfrgellydd Cenedlaethol, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, fod y Llyfrgell yn edrych ymlaen at groesawi’r Comisiwn Brenhinol fel tenant gan ychwanegu:

‘Mae’n casgliadau cyfoethog ac amrywiol yn ategu ei gilydd yn dda ac mae yna gynlluniau eisoes ar y gweill i weld ein dau sefydliad yn cydweithio ar weithgareddau estyn allan ac ymgysylltu. Mae trafodaethau wedi dechrau ar gynnig digwyddiadau ac arddangosfeydd ar y cyd yn Aberystwyth ac mae yna botensial cyffrous i weithio’n agosach er mwyn ehangu ein gwaith digidol a chymunedol ledled Cymru a thu hwnt – gan adeiladu ar gryfderau’n gilydd er mwyn sicrhau fod treftadaeth ddiwylliannol gyfoethog Cymru yn cael ei fanteisio’n llawn gan economi Cymru i ysbrydoli, arloesi a thyfu.’

Ymwelodd Ken Skates, y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth, â’r Llyfrgell ar 21 Medi 2015 pan gafodd gyfle i archwilio’r gwaith adeiladu newydd. Meddai’r Dirprwy Weinidog: ‘Gyda symudiad y Comisiwn Brenhinol i’r Llyfrgell Genedlaethol gwelwn ddau o sefydliadau treftadaeth ein cenedl yn dod at ei gilydd o dan yr un to. Mae’r cyfleusterau gwell, ynghyd â phroffil uchel Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn cynnig cyfle arbennig i’r Comisiwn Brenhinol gyrraedd cynulleidfaoedd newydd a chodi ymwybyddiaeth am ei gwaith diddorol.’

Gwybodaeth Bellach:
Nicola Roberts 01970 621248 nicola.roberts@cbhc.gov.uk
Rhian Haf Evans 01970 632938 neu post@llgc.org.uk

Nodiadau i Olygyddion:
Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
Mae gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru rôl genedlaethol flaenllaw o ran datblygu a hyrwyddo dealltwriaeth o dreftadaeth archaeolegol, adeiledig ac arforol Cymru, fel cychwynnwr, curadur a chyflenwr gwybodaeth awdurdodol i wneuthurwyr penderfyniadau unigol a chorfforaethol, a rhai’r llywodraeth, ac i ymchwilwyr a’r cyhoedd yn gyffredinol..

Mae tirwedd a threftadaeth adeiledig Cymru’n ffrwyth rhyngweithiadau pobl â byd natur dros filoedd o flynyddoedd. Ers iddo gael ei sefydlu ym 1908, mae’r Comisiwn Brenhinol wedi bod ar y blaen o ran esbonio ac ymchwilio i olion y rhyngweithiadau hynny, sef yr archaeoleg a’r adeiladau hanesyddol a welwn ni o’n cwmpas.

Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LLGC) yn gwasanaethu fel cof y genedl. Mae’n storfa o drysorau a ffeithiau, yn lledaenwr gwybodaeth, yn lleoliad, yn gyrchfan, yn le ar gyfer cadw’r gorffennol yn ddiogel ac ar gael i bawb fynd ato, i’w ddefnyddio ac ysbrydoli nawr ac yn y dyfodol.

Wedi’i leoli yn Aberystwyth, mae’r Llyfrgell yn chwarae rhan ganolog mewn diwylliant a threftadaeth fel un o sefydliadau cenedlaethol mwyaf Cymru. Fel un o’r chwech Llyfrgell Hawlfraint yn y Deyrnas Unedig ac Iwerddon mae casgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn eang ac amrywiol ac ar gael am ddim. Maen nhw’n cynnwys 950,000 o ffotograffau, 150,000 awr o recordiadau sain, 250,000 oriau o ddelweddau symudol, 25,000 llawysgrif, 50,000 o weithiau celf, 1,500,000 o fapiau ynghyd â 6,000,000 o lyfrau. Mae mwy na 5,000,000 o eitemau unigol o’r casgliadau yma wedi eu digido ac ar gael ar y we yn rhad ac am ddim.

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn ymgymryd â rhaglen lawn a chyson o ddigwyddiadau cyhoeddus sy’n cynnwys arddangosfeydd o safon uchel, yn barhaol a thros dro, a gweithgareddau addysgol a dehongliadol i gyd fynd â nhw. Mae’r rhain yn allweddol i genhadaeth LLGC o ddehongli’r casgliadau ar gyfer ystod eang o gynulleidfaoedd, a’u hannog i gyfrangogi, boed hynny yn yr adeilad, mewn lleoliadau allanol neu ar-lein.

02/22/2016

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets