Cyhoeddi Enwau Angylion Treftadaeth Cymru – DATGANIAD I’R WASG

Mae Angylion Treftadaeth – pobl sydd wedi chwarae rhan flaenllaw mewn gofalu am dreftadaeth Cymru – wedi cael eu hanrhydeddu mewn seremoni wobrwyo arbennig, wedi’i noddi gan Sefydliad Andrew Lloyd-Webber, yng Nghastell Caerffili ar 8 Tachwedd 2018.

Dan gadeiryddiaeth y Farwnes Kay Andrews, rhoddodd panel o feirniaid nodedig wobrau i bum phrosiect, i gydnabod ymdrechion pobl ifanc, prentisiaid a gwirfoddolwyr, a gwaith adfer ar adeiladau hanesyddol.

Ysgol Gynradd Thornhill a enillodd y wobr am y Cyfraniad Gorau i Brosiect Treftadaeth gan Bobl Ifanc am eu sioe gerdd Cantata’r Cadoediad sy’n seiliedig ar ganeuon poblogaidd o’r Rhyfel Byd Cyntaf.

Archif Menywod Cymru a enillodd y wobr am y Prosiect Ymchwil, Dehongli neu Gofnodi Treftadaeth Gorau am eu prosiect Lleisiau o Lawr y Ffatri. Recordiodd gwirfoddolwyr atgofion cannoedd o fenywod a fu’n gweithio mewn ffatrïoedd rhwng 1945 a 1975, yn aml fel prif enillydd cyflog y teulu.

Dyfarnwyd y wobr am Grefftwr neu Brentis Gorau i Matthew Roberts a Brett Burnell am eu gwaith yn ailgreu, yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru, neuadd fawr palas y Tywysog Llywelyn ar Ynys Môn, sy’n dyddio’n ôl i’r drydedd ganrif ar ddeg, i’w defnyddio ar gyfer gwersi hanes ac i alluogi grwpiau ysgol i gysgu yno dros nos.

Aeth y wobr am yr Enghraifft Orau o Achub Adeilad Hanesyddol (llai na £5m) i’r Ysgwrn, cartref Hedd Wyn, y bardd-fugail y dyfarnwyd cadair Eisteddfod Genedlaethol 1917 iddo ar ôl iddo gael ei ladd ym Mrwydr Passchendaele.

Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru a enillodd y wobr am yr Enghraifft Orau o Achub Adeilad Hanesyddol (mwy na £5m) am weddnewid y prif adeilad rhestredig Gradd II i greu llecynnau llawn golau syfrdanol sy’n gartref i gasgliadau hanes cymdeithasol ac archaeoleg cyfoethog yr amgueddfa a chanolfan addysg newydd.

Enillydd pleidlais y cyhoedd – a oedd yn seiliedig ar y pymtheg prosiect a gyrhaeddodd y rhestr fer – oedd Cwrt Insole, y plasty neo-Gothig rhestredig Gradd II* yn Llandaf a achubwyd gan ymdrechion y gymuned ac a adferwyd i ddarparu neuadd gymunedol, caffi a chanolfan ymwelwyr.

 

Wrth gyflwyno’r gwobrau, meddai’r Farwnes Andrews: ‘Roedd y beirniaid yn rhyfeddu at amrywiaeth a safon yr holl brosiectau a phobl a enwebwyd ar gyfer y gwobrau. Roedd yn wirioneddol anodd dewis o blith cymaint o brosiectau sy’n dangos ymrwymiad a brwdfrydedd dros dreftadaeth. Dewiswyd prosiectau yr oeddem yn teimlo y bydden nhw’n ysbrydoli pobl eraill i wneud yr un fath neu a oedd yn mynd i’r afael â threftadaeth mewn perygl, ond mae pawb a enwebwyd ac a gyrhaeddodd y rhestr fer yn haeddu cael eu llongyfarch am eu camp.’

Dywedodd yr Arglwydd Andrew Lloyd Webber: ‘Pleser arbennig i mi yw gweld y Gwobrau Angel yn cael eu cynnal yng Nghymru a hoffwn fanteisio ar y cyfle i ddiolch nid yn unig i’r enillwyr ond i bawb sy’n gysylltiedig â’r amrywiaeth syfrdanol o brosiectau treftadaeth ar y rhestr fer. Rydych chi i gyd yn haeddu cael eich cydnabod a’ch llongyfarch am y cyfraniad allweddol a wnewch at ddiogelu treftadaeth, adeiladau, tirweddau a sgiliau crefft unigryw i’r cenedlaethau a ddaw.’

Dywedodd Gwilym Hughes, Pennaeth Cadw: ‘Nod Gwobrau Angylion Treftadaeth yw dathlu’r bobl sydd wedi gwneud gwahaniaeth i amgylchedd hanesyddol y DU, a wnaed drwy godi arian, adfer, prosiectau cymunedol a hyfforddiant – ac mae 2018 yn nodi’r seremoni Angylion Treftadaeth cyntaf yng Nghymru.

‘Mae cryfder y prosiectau buddugol a’r rhai sydd ar y rhestr fer yn dangos y cyfoeth o gynlluniau cadwraeth treftadaeth sy’n digwydd yng Nghymru heddiw – sy’n gyffrous iawn ar gyfer lleoedd hanesyddol Cymru. Hoffwn longyfarch bob un o’r enillwyr a’u hannog i barhau i weithio’n galed i gadw, adfer ac arddangos hanes Cymru ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

‘Ac – ar ran pawb yng Ngwobrau Angel Treftadaeth Cymru – hoffwn ddiolch i Andrew Lloyd Webber a phawb yn Sefydliad Andrew Lloyd Webber, sy’n gweithio’n ddiflino i hyrwyddo’r celfyddydau, diwylliant a threftadaeth er budd pob ledled y DU.’

Bydd y prosiectau llwyddiannus hyn o Gymru (ac eithrio enillydd pleidlais y cyhoedd) yn awr yn mynd ymlaen i gael eu hystyried ar gyfer gwobr yr enillydd cyffredinol ochr yn ochr â’r prosiectau o Loegr, Gogledd Iwerddon a’r Alban yn y seremoni yn Llundain ar 27 Tachwedd 2018.

Gellir gweld manylion llawn ennillwyr Gwobrau Angel Treftadaeth Cymru 2018 ar wefan y gwobrau.

 

Y DIWEDD

Nodiadau i olygyddion

Cynllun gwobrau Cymreig newydd, sy’n cael ei noddi gan Sefydliad Andrew Lloyd Webber, yw Gwobrau Angel Treftadaeth Cymru.

Ynghylch Sefydliad Andrew Lloyd Webber

Cafodd Sefydliad Andrew Lloyd Webber ei sefydlu gan Andrew ym 1992 i hyrwyddo’r celfyddydau, diwylliant a threftadaeth er budd y cyhoedd; ers y dechrau Andrew sydd wedi darparu’r rhan fwyaf o’r arian ar gyfer gweithgareddau elusennol y Sefydliad. Yn 2010, fe ddechreuodd y Sefydliad raglen rhoi grantiau ac erbyn hyn mae wedi dyfarnu grantiau gwerth mwy na £19.5 miliwn i hybu hyfforddiant a datblygiad personol o safon uchel ac i gefnogi prosiectau sy’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol drwy gyfoethogi ansawdd bywyd unigolion a chymunedau lleol. Rhai grantiau sylweddol a roddwyd yw £3.5m i’r Arts Educational Schools, Llundain i greu theatr broffesiynol â’r cyfleusterau diweddaraf, £2.4m i’r Ymddiriedolaeth Cerddoriaeth mewn Ysgolion Uwchradd, £1m i’r Gronfa Treftadaeth Bensaernïol, $1.3m i’r American Theatre Wing, a mwy na £350,000 bob blwyddyn i ariannu 30 ysgoloriaeth yn y celfyddydau perfformio ar gyfer myfyrwyr dawnus sydd mewn angen ariannol.  www.andrewlloydwebberfoundation.com

 

Pum categori’r gwobrau yw:

  • Cyfraniad Gorau i Brosiect Treftadaeth gan Bobl Ifanc
  • Crefftwr neu Brentis Gorau ar Brosiect Achub neu Atgyweirio Treftadaeth
  • Enghraifft Orau o Ymchwil, Dehongli neu Gofnodi Treftadaeth
  • Enghraifft Orau o Achub Adeilad neu Le Hanesyddol ar gyfer prosiectau’n costio llai na £5m
  • Enghraifft Orau o Adfywio Adeilad neu Le Hanesyddol ar Raddfa Fawr ar gyfer prosiectau’n costio mwy na £5m

Mae’r chweched wobr ar gyfer hoff brosiect y cyhoedd.

Dewiswyd tri pherson neu brosiect ym mhob categori a chyhoeddwyd y rhestri byr ar 9 Medi 2018.

Cynhaliwyd y seremoni Wobrwyo yng Nghastell Caerffili ar 8 Tachwedd 2018.

 

Y beirniaid oedd:

  • Y Farwnes Kay Andrews, Cadeirydd Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru.
  • Cefyn Burgess, y dylunydd tecstilau ac arlunydd byd-enwog sy’n adnabyddus am ei baentiadau o gapeli Cymreig.
  • Andrew Teilo, yr actor sy’n chwarae rhan Hywel Llywelyn ar Pobol y Cwm, yr opera sebon sy’n cael ei darlledu ar S4C.
  • Jamie Davies, aelod o Bwyllgor Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru ac un o ymddiriedolwyr Amgueddfa Forwrol Llŷn.
  • Dr Manon Antoniazzi, Prif Weithredwr a Chlerc Cynulliad Cenedlaethol Cymru.
  • Rhys Mwyn, cyflwynydd ar BBC Radio Cymru, blogiwr ac archaeolegydd

Cyhoeddir enw’r prif ennillydd o blith holl enillwyr Gwobrau Angel yr Alban, Cymru, Gogledd Iwerddon a Lloegr mewn seremoni wobrwyo yn Llundain ar 27 Tachwedd 2018.

Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru a Cadw sy’n gweinyddu’r Gwobrau yng Nghymru ar ran y Grŵp Llywio Gwobrau Angel Treftadaeth Cymru.

Mae’r grŵp llywio yn cynnwys cynrychiolwyr o nifer o sefydliadau Cymreig, gan gynnwys Cadw, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, Cronfa Dreftadaeth y Loteri, Ymddiriedolaethau Archaeolegol Cymru, Cyngor Archaeoleg Prydain Cymru, y Sefydliad Cadwraeth Adeiladau Hanesyddol, Cymdeithas Frenhinol y Penseiri yng Nghymru, Glandŵr Cymru a Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru.

 

1. Staff Ysgol Gynradd Thornhill a enillodd y wobr am y Cyfraniad Gorau i Brosiect Treftadaeth gan Bobl Ifanc am eu Cantata’r Cadoediad ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

1. Staff Ysgol Gynradd Thornhill a enillodd y wobr am y Cyfraniad Gorau i Brosiect Treftadaeth gan Bobl Ifanc am eu Cantata’r Cadoediad ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

 

2. Archif Menywod Cymru a enillodd y wobr am y Prosiect Ymchwil, Dehongli neu Gofnodi Treftadaeth Gorau am eu prosiect Lleisiau o Lawr y Ffatri. ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

2. Archif Menywod Cymru a enillodd y wobr am y Prosiect Ymchwil, Dehongli neu Gofnodi Treftadaeth Gorau am eu prosiect Lleisiau o Lawr y Ffatri. ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

 

3. Matthew Roberts a Brett Burnell a ennillodd y wobr am Grefftwr neu Brentis Gorau am eu gwaith yn Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan. ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

3. Matthew Roberts a Brett Burnell a ennillodd y wobr am Grefftwr neu Brentis Gorau am eu gwaith yn Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan. ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

 

4. Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn, a enillodd y wobr am yr Enghraifft Orau o Achub Adeilad Hanesyddol (llai na £5m). ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

4. Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn, a enillodd y wobr am yr Enghraifft Orau o Achub Adeilad Hanesyddol (llai na £5m). ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

 

5. Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan a enillodd y wobr am yr Enghraifft Orau o Achub Adeilad Hanesyddol (mwy na £5m). ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

5. Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan a enillodd y wobr am yr Enghraifft Orau o Achub Adeilad Hanesyddol (mwy na £5m). ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

 

6. Cwrt Insole, y plasty neo-Gothig rhestredig Gradd II* yn Llandaf a achubwyd gan ymdrechion y gymuned a ennillodd bleidlais y cyhoedd a oedd yn seiliedig ar y pymtheg prosiect a gyrhaeddodd y rhestr fer. ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

6. Cwrt Insole, y plasty neo-Gothig rhestredig Gradd II* yn Llandaf a achubwyd gan ymdrechion y gymuned a ennillodd bleidlais y cyhoedd a oedd yn seiliedig ar y pymtheg prosiect a gyrhaeddodd y rhestr fer. ©Lauren Vickerman Poppet Studios photography.

 

 

Manylion cysylltu:
Angharad Williams, Rheolwr Ymgysylltu â’r Cyhoedd, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
01970 621 248 / 237    angel@cbhc.gov.uk

This press release is also available in English.

 

Tanysgrifiwch i borthiant newyddion y Comisiwn Brenhinol

Rydym ghefyd ar gael ar:

11/09/2018

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets