Heulfan y Rhyl - Rhyl Sun Centre

Dewisiadau’r Staff: Hoff Luniau o’r Archif

Heulfan y Rhyl, a Phont yr Aber a’r Cei yng Nghaernarfon, dewiswyd gan Dr Hayley Roberts, Comisiynydd CBHC (Treftadaeth Arforol) ac Uwch Ddarlithydd mewn Cyfraith Ryngwladol Gyhoeddus ym Mhrifysgol Bangor.

Er bod y ddau lun rydw i wedi’u dewis o Coflein yn dangos tirnodau pensaernïol (am resymau gwahanol iawn!), wnes i ddim eu dewis nhw am unrhyw reswm hanesyddol na diwylliannol, ond yn syml oherwydd yr atgofion sydd gen i amdanynt.

Mae llun yn werth mil o eiriau, fel y dywedir, ac yn sicr mae ffotograffau’n ysgogi ymdeimlad o hiraeth pan fyddaf yn edrych arnynt.

Dyma un rheswm pam mae Coflein, ynghyd â Chasgliad y Werin Cymru, yn adnoddau mor arbennig yn fy marn i.

Heulfan y Rhyl - Cafodd ei chynllunio gan Gillinson Barnett & Partners ac agorodd ym 1980 - CBHC
Heulfan y Rhyl – Cafodd ei chynllunio gan Gillinson Barnett & Partners ac agorodd ym 1980 – CBHC

Manylion Archif: https://coflein.gov.uk/cy/archive/6211458/details/504

Y llun cyntaf rydw i wedi’i ddewis yw un o Heulfan y Rhyl. Cafodd ei chynllunio gan Gillinson Barnett & Partners ac agorodd ym 1980. Roedd ganddi’r pwll syrffio dan do cyntaf yn Ewrop a’r pwll mwyaf yn y wlad. Un o eiconau diwylliant poblogaidd diwedd yr 20fed ganrif!

Mae’r ffotograff hwn yn fy atgoffa o’r 1990au, pan fyddai fy rhieni yn mynd â mi i’r Heulfan am y dydd – digwyddiad anhygoel o gyffrous! Gallaf fy ngweld fy hun yn gwibio i lawr y llithrennau Octopws ac Eliffant (ar yr ochr yn y llun hwn), yn ciwio am oes, fel yr ymddangosai i mi, i fynd ar lithren y Ddraig (byddai Dad yn mynd yn gyntaf ac yn fy nal yn y gwaelod), ac yn rasio’n ôl i’r prif bwll pan fyddai’r storm drofannol yn dechrau – er bod y ‘glaw’ yn brifo ychydig wrth iddo chwipio fy nghefn! O edrych ar y llun, bron y gallaf glywed arogl y sglodion hallt y byddem yn eu bwyta ar ochr y pwll, yn eistedd â thyweli amdanom, cyn mynd ar daith wyllt ar y trên bach a chodi llaw ar Mam oddi tanom. Mae’n gwneud i mi feddwl ar unwaith am wyliau haf hapus fy mhlentyndod!

Pont yr Aber a’r Cei Caernarfon - Adeiladwyd y bont ym 1970 i gymryd lle pont droi gynharach a oedd yn dyddio’n ôl i 1900. Defnyddir trydan i’w gweithredu - CBHC
Pont yr Aber a’r Cei Caernarfon – Adeiladwyd y bont ym 1970 i gymryd lle pont droi gynharach a oedd yn dyddio’n ôl i 1900. Defnyddir trydan i’w gweithredu – CBHC

Manylion Archif: https://coflein.gov.uk/cy/archive/6362082/details/504

Fel ‘Cofi’, roedd yn rhaid i’r ail ddelwedd fodd yn llun o Gaernarfon. Er y gallwch weld y castell enwog yn y ffotograff, nid dyna’r rheswm dros ei ddewis. Na, fe wnes i ei ddewis gan ei fod yn dangos pont droi (neu bont siglen) Pont yr Aber a’r Cei. Adeiladwyd y bont ym 1970 i gymryd lle pont droi gynharach a oedd yn dyddio’n ôl i 1900. Defnyddir trydan i’w gweithredu.

Mae edrych ar y ffotograff hwn yn dod ag atgofion plentyndod yn ôl hefyd. Rydw i’n cofio cerdded heibio i’r Bwyty ar y Dŵr eiconig (adeiladwyd ym 1946, sgrapiwyd yn 2011; mae ychydig y tu allan i’r llun yn y ffotograff) a thros y bont i’r cae chwarae ym Mharc Coed Helen, a phrynu ‘99’ o fan hufen iâ ar y ffordd yn ôl – mae’n siwr bod y pris wedi codi cryn dipyn ers hynny! Pe baem ni’n lwcus, byddem yn cyrraedd y bont wrth iddi agor i adael cwch drwodd, ac felly’n gallu sefyll arni wrth iddi droi – profiad gwych! Ar ddiwrnod heulog fe fyddai’r ardal hon dan ei sang efo pobl leol ac ymwelwyr yn heidio iddi – byddai’r wal y tu allan i’r Anglesey Arms (ddim yn y llun) wedi’i meddiannu gan bobl yn mwynhau diod yn yr haul, a byddai plant ar hyd y cei efo’u leiniau a’u bwcedi yn pysgota am grancod ac yn chwifio ar y Queen of the Sea wrth iddi hwylio allan i’r môr. Mae’r llun yn deffro llu o atgofion, ac mae’n teimlo’n union fel cartref!

Gan Dr Hayley Roberts, Comisiynydd CBHC (Treftadaeth Arforol)

06/15/2020

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x