CBHC / RCAHMW > Newyddion > Diweddariad Prosiect Treftadaeth Asiaidd Cymru

Diweddariad Prosiect Treftadaeth Asiaidd Cymru

Mae hwn wedi bod yn fis prysur i’r prosiect. Rydyn ni wedi bod allan yn cysylltu â gwahanol gymunedau, yn mynychu digwyddiadau cymunedol ac yn cofnodi straeon Asiaidd Ugandaidd am alltudio, mudo a gwytnwch, gan gynnwys pobl a ddaeth i’r gwersyll ailsefydlu yn Nhonfanau, Tywyn, Meirionnydd ar ôl cael eu halltudio o Uganda yn 1972.

Christopher Catling, Prif Swyddog Gweithredol, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru a’r Barnwr Ray Singh
Christopher Catling, Prif Swyddog Gweithredol, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru a’r Barnwr Ray Singh.

Rydyn ni hefyd yn gyffrous i gyhoeddi parhad ein seminarau misol. Bydd ein seminar nesaf o’r enw O Girmit i Drwydded yn cael ei chynnal ar 18 Ebrill, 5.00pm tan 6.30pm ar Zoom.   

Tocynnau

Mae ein seminarau misol ni’n darparu llwyfan ar gyfer trafodaeth ehangach ynghylch cydraddoldeb, mudo, gwytnwch, hunaniaeth, diwylliant a threftadaeth.

Prif siaradwyr

Bydd yr Athro Keshav Singhal MBE CBE yn siarad am brosiect Girmitya yng Nghymru a bydd Sue Tranka Prif Swyddog Nyrsio, Cymru a’r Barnwr Ray Singh yn rhannu eu hatgofion a’u profiadau o’r hyn mae’n ei olygu i fod yn un o ddisgynyddion Girmitya.

Mae stori Girmityas hefyd yn stori am fuddugoliaeth ewyllys dynol a gwydnwch yn wyneb adfyd a gormes ac yn rhoi neges o obaith.

Mae’r term “Girmitya” yn deillio o’r gair “Cytundeb” (ac yn cael ei ynganu yn aml fel “girmit” neu “girmitiya”) ac mae’n gysylltiedig â’r system lafur ymrwymedig a ddaeth ag 1.6 miliwn o lafurwyr Indiaidd i wahanol wledydd trefedigaethol yn ystod y 19eg ganrif a dechrau’r 20fed ganrif yn dilyn diddymu caethwasiaeth yn yr Ymerodraeth Brydeinig.

O dan y system hon, recriwtiwyd llafurwyr Indiaidd o ranbarthau yn India, yn bennaf o lefydd fel Uttar Pradesh a Bihar. Roedd yn ofynnol iddynt lofnodi contract llafur, y cyfeiriwyd ato’n aml fel y “Girmit” neu’r “Cytundeb.” Roedd y contract hwn yn eu rhwymo i weithio am gyfnod penodol o amser (pum mlynedd neu fwy fel rheol) o dan amodau a oedd yn aml yn llym ac yn eu hegsbloetio.

Nid oedd modd i’r mwyafrif ohonynt ddychwelyd i’w gwlad enedigol, ac fe wnaethant barhau i weithio ac ymgartrefu yn eu tiroedd mabwysiedig, yn bennaf Fiji, De Affrica, Dwyrain Affrica (Mauritius, Seychelles, Réunion, Tanzania, Kenya ac Uganda), Malaysia, Singapore a’r Caribî (sef Trinidad a Thobago, Guyana, a Suriname).

Digwyddodd y cludo cyntaf ar lafurwyr ymrwymedig ar 18fed Ionawr 1826 ar orchymyn perchnogion planhigfeydd siwgr mewn tiriogaethau trefedigaethol a oedd yn gobeithio am lafur rhad y gellid ei ecsbloetio dan amodau tebyg i gaethwasiaeth ond gydag elfen ffug o barchusrwydd wedi’i ddarparu gan gytundeb. Erbyn 1838, roedd 25000 o lafurwyr Indiaidd wedi’u cludo i Mauritius.

Bydd recordiadau o’r seminarau hyn ar gael ar sianel Youtube y Comisiwn yn fuan ar ôl pob sgwrs: https://www.youtube.com/c/rcahmw

Robin Chaddah-Duke o flaen Mosg Baitul Futuh ym Morden
Robin Chaddah-Duke o flaen Mosg Baitul Futuh ym Morden.

Ramadan Kareem

Dymunwn Ramadan Kareem i bawb sy’n ymprydio yn ystod y mis hwn o Ramadan. Mae cymunedau Mwslimaidd Cymru yn brysur yn gwasanaethu addolwyr lleol sy’n cadw at Ramadan. Mae llawer o ddigwyddiadau cymunedol yn cael eu trefnu i roi cyfle i bob cymuned ddod i ymuno yn yr Iftar – sef torri’r ympryd – ar ddiwedd y dydd. Bydd ein Swyddog Ymgysylltu Cymunedol Robin Chaddah-Duke yn ymuno â nifer o’r rhain dros yr wythnosau nesaf.

Mae Ramadan yn fis o ymprydio ac ymatal rhag pethau sy’n cael eu hystyried yn amhur i’r meddwl a’r corff. Amcangyfrifir bod 1.8 biliwn o Fwslimiaid ledled y byd yn cadw at Ramadan, sy’n cynnwys y cymunedau niferus o ffoaduriaid a cheiswyr lloches.

Mae nifer o’n cydweithwyr ni wrth gwrs yn parhau â’u bywydau hynod brysur yn y gwaith gan ymprydio ar yr un pryd. Rhannodd Dr Abdul-Azim Ahmed o Brosiect Hanes Islam yng Nghymru sut roedd yn sicrhau cydbwysedd rhwng gwaith ac ymprydio gyda ni. “Fe all fod yn anodd cadw ar ben dyletswyddau gwaith a bywyd wrth ymprydio, ond mae’n rhan o her Ramadan. Dod o hyd i gryfder a gallu mewnol nad oeddech chi’n gwybod eu bod gennych chi. Mae bob amser yn beth da atgoffa fy hun bod posib i mi weithio’n ddigon da hefyd heb sawl cwpanaid o goffi wrth law”.

Dr Ahmed yw’r prif siaradwr yn ein seminar ni ar 16 Mai, gyda’r teitl “Islam yng Nghymru – Stori’r Mwslimiaid yn Ymsefydlu yng Nghymru”.

Cymuned o Ddiddordeb

Fel bob amser, rydyn ni’n eich annog chi i ymuno â’n Cymuned o Ddiddordeb drwy ddilyn y ddolen isod i gael diweddariadau a hysbysiadau, gan gynnwys am ein seminarau misol: http://eepurl.com/iALGp6

Fel bob amser, rydym yn croesawu gwirfoddolwyr i’n cefnogi ni gyda phob agwedd ar y prosiect. Rydyn ni’n edrych ymlaen at glywed gennych chi.

Perminder Dhillon,
Arweinydd y Prosiect
Prosiect Treftadaeth Asiaidd Cymru: Dathlu ac Archifo Profiadau Asiaid Ugandaidd.

Cysylltwch â’r prosiect drwy e-bostio ProsiectTAG@cbhc.gov.uk neu drwy ffonio 01970 621.

22/03/2024

Subscribe
Notify of
guest

Security code *Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x