Interior view of the kitchen at St Fagans Elizabethan mansion.

Diwrnod Rhyngwladol Amgueddfeydd: 18 Mai

Heddiw, ar Ddiwrnod Rhyngwladol Amgueddfeydd, rydym yn dathlu’r amrywiaeth gwych o amgueddfeydd sydd i’w cael yng Nghymru. Mae gennym dros 90 o amgueddfeydd achrededig sy’n amrywio o rai’n ymwneud â threftadaeth ddiwydiannol leol i rai’n ymwneud â thecstilau a threftadaeth arforol, yn ogystal â saith ‘canolfan’ Amgueddfa Cymru mewn gwahanol ardaloedd o Gymru. Mae pob amgueddfa’n canolbwyntio ar agwedd wahanol ar ein treftadaeth gyfoethog ac amrywiol, a’r newyddion gorau yw bod modd mwynhau’r lleoedd gwych hyn yn rhad ac am ddim.

Un o’r amgueddfeydd mwyaf arloesol o blith y rhain yw amgueddfa arobryn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru, sef atyniad treftadaeth mwyaf poblogaidd Cymru yn ôl Croeso Cymru. Mae pawb yn hoff o fynd i Sain Ffagan lle cewch eich amgylchynu’n llwyr gan hanes wrth i chi archwilio bywyd yng Nghymru drwy’r oesoedd. Mae dros 40 o adeiladau hanesyddol gwreiddiol wedi’u hailgodi yno ers pan gafodd Sain Ffagan ei sefydlu’n amgueddfa awyr agored gyntaf y DU yn 1948 (sef y flwyddyn y cafodd y Gwasanaeth Iechyd Gwladol ei sefydlu hefyd). Mae amgueddfa Sain Ffagan wedi cael ei datblygu’n helaeth yn ddiweddar, ac enillodd wobr Amgueddfa’r Flwyddyn Art Fund (2019) sy’n wobr o fri.

Bydd y sawl a fu’n gwrando ar gyfres ddiweddar Neil MacGregor The Museums That Make Us ar gyfer BBC Radio Four, a oedd yn dathlu’r amrywiaeth gwych o amgueddfeydd sydd i’w cael ym mhob cwr o Brydain, wedi cael eu cyfareddu gan ei ymweliad â Sain Ffagan.  

Tynnodd David Anderson, Cyfarwyddwr Cyffredinol yr Amgueddfa, sylw at y recordiadau sain a luniwyd gan yr Amgueddfa, gan nodi eu bod yn un o’i hagweddau mwyaf gwerthfawr ond anghyfarwydd ar ‘dreftadaeth anghyffyrddadwy’. Ond wrth gwrs, mae’r casgliad ardderchog o adeiladau sydd wedi’u hailgodi hefyd yn sôn wrth ymwelwyr am yr holl agweddau amrywiol ar fywyd pobl yng Nghymru hyd at y gorffennol diweddar. Mae yna adeiladau o’r gogledd a’r de, o ardaloedd diwydiannol a gwledig Cymru, gan gynnwys rhai sy’n ymwneud ag amryw alwedigaethau, yn ogystal ag eglwys a chapel. Mae’r cyfan i gyd mewn parc 100 erw lle ceir plasty o’r 16eg ganrif y rhoddwyd sylw iddo yn un o gyhoeddiadau’r Comisiwn, sef Glamorgan Inventory : Vol. 4, The Greater Houses.

The Museums That Make Us - Amgueddfeydd Cenedlaethol Cymru, Caerdydd - BBC Sounds
The Museums That Make Us – Amgueddfeydd Cenedlaethol Cymru, Caerdydd – BBC Sounds

The Museums That Make Us – Amgueddfeydd Cenedlaethol Cymru, Caerdydd – BBC Sounds
Neil MacGregor yn mynd o amgylch amgueddfeydd Prydain i archwilio sut y mae’r gorffennol yn dweud wrthym pwy yr ydym am fod.
www.bbc.co.uk

Mae’r Comisiwn Brenhinol wedi bod yn cydweithio ag amgueddfeydd Cymru ar lawer o brosiectau. Buodd dros ugain o amgueddfeydd sy’n bartneriaid i ni yn cydweithio â’r Comisiwn ar y Prosiect Llongau-U 1914-18: Yn Coffáu’r Rhyfel ar y Môr rhwng 2017 a 2019. Y bartneriaeth ddiweddaraf yw prosiect ar furluniau mewn eglwysi. Un o brosiectau mwyaf uchelgeisiol Amgueddfa Cymru oedd ailgodi eglwys Llandeilo Tal-y-bont, a oedd wedi mynd yn adfail, gan gynnwys y murluniau a ailgrëwyd. Rhoddwyd sylw i’r gwaith hwnnw wrth i ni lansio Painted Temples: Wallpaintings and Rood-screens in Welsh Churches, 1200–1800/Temlau Peintiedig: Murluniau a Chroglenni yn Eglwysi Cymru, 1200–1800gan Richard Suggett. Mae cyfres Neil MacGregor yn gofyn beth yw diben amgueddfeydd yn 2022? Mae’r adeilad hwn yn dangos mewn ffordd hyfryd bod amgueddfeydd, fel peiriant amser, yn gallu ein cludo yn ôl i’r gorffennol i weld beth oedd profiadau a ffordd o fyw ein cyndeidiau. Yn yr achos hwn, mae eglwys Llandeilo Tal-y-bont yn mynd â ni’n ôl 500 mlynedd i gael y profiad anghyffredin o weld eglwys o gyfnod cyn y Diwygiad. 

Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru yn torri tir newydd. Dyma amgueddfa awyr agored gyntaf y DU, a agorwyd yn 1948.
Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru yn torri tir newydd. Dyma amgueddfa awyr agored gyntaf y DU, a agorwyd yn 1948.
Eglwys Sant Teilo wedi’i hailgodi yn Sain Ffagan, ynghyd â’i murluniau canoloesol.
Eglwys Sant Teilo wedi’i hailgodi yn Sain Ffagan, ynghyd â’i murluniau canoloesol.
Tu mewn y gegin ym mhlasty Sain Ffagan o oes Elisabeth.
Tu mewn y gegin ym mhlasty Sain Ffagan o oes Elisabeth.

 

05/18/2022

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x