Gwirfoddoli yn y Comisiwn Brenhinol: profiad personol gan Brian Malaws

Gwirfoddoli yn y Comisiwn Brenhinol: profiad personol gan Brian Malaws

Brian Malaws, cyn gydweithiwr yn y Comisiwn, yw ein hail wirfoddolwr i wneud cyfraniad. Mae wedi bod yn gwella grŵp poblogaidd iawn o safleoedd ar Coflein:

Ar ôl treulio 38 o flynyddoedd pleserus yn gweithio gyda’r Comisiwn, gan ddal llawer o swyddi gwahanol ac ymwneud â phob cyfnod archaeolegol, fe ymddeolais ym mis Gorffennaf 2015. Y swydd olaf a ddaliais oedd Rheolwr Cynnwys Cronfa Ddata, ac fe atgyfnerthodd y swydd hon fy nghred mai prif bwrpas y Comisiwn yw gwneud rhestr o safleoedd hanesyddol a henebion. Roedd fy niddordeb personol wedi bod yn troi at archaeoleg ddiwydiannol am beth amser ac fe sylweddolais fod yna lawer o ffyrdd o wella’r cofnodion yn y rhestr neu gronfa ddata. O ganlyniad fe ddechreuais gasglu gwybodaeth ar gyfer rhestr ‘pethau i’w gwneud’ a fyddai’n amhosibl ei chyflawni. Wrth i ddyddiad fy ymddeoliad nesáu, gwyddwn y byddai’n anodd ffarwelio â’m cydweithwyr: roeddwn yn adnabod rhai ohonynt ers blynyddoedd maith ac yn ystyried fy mod yn rhan o ‘deulu’ hapus yn y Comisiwn. Croesawais y cyfle i ddychwelyd i’r Comisiwn fel gwirfoddolwr ac ar yr un pryd i wneud rhywbeth defnyddiol na fyddai gan neb arall yr amser i’w wneud i bob tebyg, sef gwella safleoedd arbenigol yng nghronfa ddata CHCC drwy ddechrau ar fy rhestr enfawr.

Un o’m diddordebau diweddaraf yw cabanau signalau, a llwyddais i fenthyca casgliad sylweddol o ffotograffau, y rhan fwyaf ohonynt yn dangos safleoedd a oedd wedi hen gau, ond a oedd yn fy marn i yn haeddu cael eu cynnwys yn y gronfa ddata. Felly bron blwyddyn yn ôl fe ddechreuais ar fy ail yrfa yn y Comisiwn, a oedd erbyn hyn wedi symud i’w gartref newydd yn y Llyfrgell Genedlaethol, a hynny fel ‘anorak’ cabanau signalau. Y dasg yw sganio hen ffotograffau (dim ond rhyw 2000!), defnyddio’r System Gwybodaeth Ddaearyddol wych i ddarganfod eu lleoliad, nodi cynllun y cabanau ac ysgrifennu disgrifiadau o’u safleoedd. Braidd yn ddiflas meddech chi, ond os nad oes gennych ddata dibynadwy yn y lle cyntaf ni all pobl eraill wneud pethau cyffrous ag ef. Mae’r holl ddata yn mynd yn syth i’r gronfa ddata fel bod y wybodaeth ar gael i’r cyhoedd ar unwaith, a maes o law byddaf yn uwchlwytho llawer o’r ffotograffau. Pan ofynnwyd i mi flynyddoedd yn ôl ‘pam ydych chi’n cofnodi’r holl henebion ac adeiladau hyn?’, fe roddais yr ateb arferol am gadwraeth, dehongli, dealltwriaeth ac yn y blaen, ond mae profiad wedi dangos bod pobl yn defnyddio ein gwybodaeth at amrywiaeth ryfeddol o eang a diddorol o ddibenion.

Mawr werthfawrogaf y ffaith y bydd y gwaith rydw i’n ei wneud yn cael ei gadw’n briodol, ac yn ddamcaniaethol am byth; rydw i mewn safle breintiedig, gan wybod na fydd y wybodaeth a gasglaf yn diflannu i gasgliad preifat a all gael ei ddinistrio neu ei werthu, nac yn mynd yn annarllenadwy wrth i dechnoleg symud yn ei blaen.

Mae ochr gymdeithasol gwirfoddoli yn hynod ddymunol. Er bod y mwyafrif o’m cydweithwyr yn brysurach nag erioed mae ganddynt amser o hyd i ddod ataf a chael sgwrs am y digwyddiadau diweddaraf. Rydw i’n lwcus fy mod i’n gallu canolbwyntio ar waith rydw i wir yn ei fwynhau. Mae’n amgylchedd gwaith arbennig i fod yn rhan ohono; hir y parhao, a gobeithiaf y byddaf innau hefyd.

Brian Malaws, 20 Mehefin 2017

Os hoffech weld canlyniadau gwaith Brian, dilynwch y cyswllt hwn: http://www.coflein.gov.uk/cy/site/search/result?PCLASSSUB=71193&SEARCH_MODE=COMPLEX_SEARCH

Os hoffech gael mwy o wybodaeth am wirfoddoli gyda’r Comisiwn, ewch i dudalen gwirfoddoli ein gwefan.

06/09/2017

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets