Hanes Tŷ ar y Mynydd – Arddangosfa yng Nghanolfan y Celfyddydau Aberystwyth: cyfle prin i weld ffermdy gwag yn ucheldir Cymru drwy lygaid ffres!

Mae’r arddangosfa ‘Hanes Tŷ ar y Mynydd / The Story of a House on a Hill’ yn cael ei dangos yn ffenestr Oriel y Piazza yng Nghanolfan y Celfyddydau Aberystwyth hyd 11 Hydref 2021.

Mae’r arddangosfa ‘ffenestr’ newydd hon, wedi’i chreu a’i churaduro gan grŵp o archaeolegwyr ifanc o Geredigion, yn rhoi golwg unigryw ar dreftadaeth leol.

Aelodau Panel Ieuenctid Haneswyr Ceredigion (CHYPs) gyda Kim James-Williams, Swyddog y Prosiect, yn sefyll o flaen yr arddangosfa yng Nghanolfan y Celfyddydau Aberystwyth

Mae ‘Ceredigion Gyfyngedig?’, a sefydlwyd yn 2017, yn un o saith prosiect rhanbarthol sy’n cael eu hariannu gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol fel rhan o brosiect ehangach o’r enw ‘Treftadaeth Ddisylw?’ sydd yng ngofal Cadw. Arweinir y prosiect hwn gan bobl ifanc gyda chymorth y Comisiwn Brenhinol, a’i nod yw ennyn brwdfrydedd y cyfranogwyr ifanc dros dreftadaeth.

Ers ei sefydlu, mae aelodau panel ‘Ceredigion Gyfyngedig?’ (y CHYPs fel y’u gelwir gan bawb) wedi gweithio’n galed i ddiogelu a chofnodi eu treftadaeth leol. Eu syniadau, safbwyntiau a chymeriadau eithriadol nhw sydd wedi llywio’r gwaith. Maen nhw wedi dilyn eu greddfau a’u mympwyon eu hunain a buont ar dipyn o antur gyda’i gilydd.

Y CHYPs yn curaduro’r cyfoeth o ddeunydd diddorol yn swyddfeydd y Comisiwn Brenhinol

Roedd gan y prosiect thema wahanol bob blwyddyn: ‘Ysbrydion, Llafur a Lladdfa: Darganfod gweithwyr a gweithleoedd drychiolaethol Ceredigion gynt’ yn 2017–2018; ‘Cartref, Aelwyd, Bywyd a Marwolaeth: Chwilio am chwedlau’r aelwyd yng nghartrefi cudd Ceredigion’ yn 2018–2019; ac ‘Ysblander, Adloniant a Chân: Darganfod y personoliaethau a lleoedd ysblennydd yng ngorffennol amser hamdden Ceredigion’ yn 2019-2020.

Yn anffodus, cafodd y prosiect ergyd drom yn 2019 pan gollwyd ei arweinydd ysbrydoledig, Anna Evans. Er cof amdani, ac er gwaethaf y pandemig byd-eang, brwydrodd y CHYPs yn ddygn yn erbyn pob anhawster a daethant at ei gilydd i ddylunio a chyhoeddi eu llyfr eu hunain, ‘Hanes Tŷ ar y Mynydd / The Story of a House on a Hill’. Mae’r llyfr cyfoethog a bywiog hwn yn arwydd amlwg o’u cariad at eu treftadaeth. 

‘Hanes Tŷ ar y Mynydd’ gan Banel Ieuenctid Haneswyr Ceredigion

Yn 2019, aeth y CHYPs ati i gofnodi ffermdy gwag yn y bryniau y tu hwnt i Bont-goch. Mae ‘Hanes Tŷ ar y Mynydd / The Story of a House on a Hill’ yn dathlu eu darganfyddiadau a’r gwaith a wnaed wedyn i gofnodi ac archifo’r bywyd, y fywoliaeth a’r gymuned a oedd yn gysylltiedig â’r lle. Maen nhw’n eich arwain drwy bob ystafell yn y tŷ, gan rannu â chi eu meddyliau a’u teimladau ar y pryd. Maen nhw’n mynd â chi yn ôl mewn amser i fyd sydd wedi hen ddiflannu.

‘Teimlad rhyfedd oedd mynd i fyny’r grisiau gan nad ydych chi fel arfer yn ymweld â rhywun a mynd i’w
ystafell wely.’ Tudalen 16

Trefniant o’r arteffactau a ddarganfuwyd yn y ffermdy yw’r arddangosfa bresennol yn ffenestr Oriel y Piazza, Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth. Rhoddwyd hi wrth ei gilydd yn ofalus i gynrychioli bywydau a chymunedau o’r gorffennol sydd o’n cwmpas ymhobman, wedi’u cuddio rhag y llygad modern. Yn ogystal â dathlu’r prosiect hwn a’r bobl ifanc, mae’n talu teyrnged i’r bobl a ddaeth o’n blaen ac a adawodd drywydd y gallwn ei ddilyn.

Yr arddangosfa Hanes Tŷ ar y Mynydd yn ffenestr Oriel y Piazza, Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth

Mae’r arddangosfa ‘Hanes Tŷ ar y Mynydd / The Story of a House on a Hill’ yn cael ei dangos yn ffenestr Oriel y Piazza, Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth hyd 11 Hydref 2021.

Mae llyfr y CHYPs, ‘Hanes Tŷ ar y Mynydd / The Story of a House on a Hill’, ar gael fel eLyfr am ddim, neu fel copi printiedig argraffiad cyfyngedig am £3.99 (costau pacio a phostio) o’n siop ar-lein. Mae nifer cyfyngedig o gopïau ar gael hefyd yn Oriel Un, Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth.

I lawrlwytho’r eLyfr ewch i: https://siop.cbhc.gov.uk/collections/downloads/products/the-story-of-a-house-on-a-hill

I archebu copi papur argraffiad cyfyngedig ewch i: https://siop.cbhc.gov.uk/collections/books/products/the-story-of-a-house-on-a-hill-1


Darganfyddwch fwy am y Prosiect Treftadaeth Ddisylw:

09/16/2021

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x