Llechi Cymru yn ennill y wobr am Lyfr Gorau yng Ngwobrau Archaeolegol Prydain 2016

BAA2016_Winner 850

Mae archaeolegwyr wedi cyhoeddi enwau enillwyr Gwobrau Archaeolegol Prydain 2016 a roddir am ddarganfyddiadau archaeolegol ar hyd a lled Prydain sy’n datgelu storïau newydd am ein gwledydd a’u pobl. Llawenydd mawr i ni yw gallu cyhoeddi bod llyfr Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru Llechi Cymru – Archaeoleg a Hanes wedi ennill Gwobr Archaeolegol Prydain am y Llyfr Archaeolegol Gorau.

Rhoddwyd Llechi Cymru ar y rhestr fer ar gyfer y wobr ochr yn ochr â St Kilda: The Last and Outmost Isle a Stonehenge: Making Sense of a Prehistoric Mystery. Cafodd enwau enillwyr Gwobrau Archaeolegol Prydain eleni eu cyhoeddi yn yr Amgueddfa Brydeinig ar 11 Gorffennaf mewn cydweithrediad â Culture24, partner cyfryngau digidol. Rhoddir y gwobrau am y darganfyddiadau a datblygiadau arloesol diweddaraf yn archaeoleg y DU.

Ym marn y panel o feirniaid roedd y llyfr yn gyfraniad nodedig at archaeoleg ddiwydiannol a hanes cymdeithasol, yn dyfnhau ein dealltwriaeth o’r gorffennol ac yn ei gyflwyno i gynulleidfaoedd newydd. Mae’n nodi diwedd perffaith i brosiect cyhoeddi a ddechreuodd yn 2007.

Meddai Ken Skates, Ysgrifennydd yr Economi a’r Seilwaith, sydd hefyd yn gyfrifol am Ddiwylliant, Twristiaeth a Threftadaeth yng Nghymru: “Mae gennym falchder mawr yn ein gwreiddiau diwylliannol ac mae’n wych cael llyfr sy’n archwilio, yn egluro, ac yn hyrwyddo’r dreftadaeth ddiwylliannol gyfoethog honno. Hoffwn hefyd longyfarch yr awdur ac archaeolegydd, Dr David Gwyn, am ennill y wobr bwysig hon, codi proffil Cymru a hybu diddordeb yn ein safleoedd hanesyddol gartref a thramor.”

Nododd Christopher Catling, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru: “Llyfr dadlennol ar bwnc anarferol ydy hwn – mae’n cofnodi sut y tyfodd diwydiant llechi Cymru yn y 19eg yn ddiwydiant byd-eang a fu’n toi’r byd, ond mae hefyd yn adrodd hanes ffyniant yr iaith Gymraeg a datblygiad nodweddion Cymreig megis anghydffurfiaeth, diwylliant gwleidyddol a hunanddibyniaeth. Mae’r llyfr yn llwyddo i gynnig ymdriniaeth archaeolegol gyfannol drwy gofleidio diwylliant cyfan chwarelwyr gwydn a dyfeisgar Gogledd Cymru a’u teuluoedd.”

Meddai David Gwyn, awdur y llyfr: “Pleser aruthrol yw derbyn y wobr arbennig yma, nid yn unig o safbwynt personol, ond hefyd oherwydd yr hwb mae’n ei roi i’r ymgyrch i ennill statws Treftadaeth Byd i Ddiwydiant Llechi Gogledd Cymru a’r gydnabyddiaeth mae’n ei chynnig i’r rheiny sydd wedi gweithio, neu sy’n dal i weithio, yn y diwydiant.”

Ers ei gyhoeddi ym mis Mawrth 2015, mae’r llyfr wedi mwynhau cryn ganmoliaeth: “mae’r astudiaeth gyffrous hon yn llenwi bwlch pwysig yn ein hanesyddiaeth ac yn cynnig disgrifiad a dehongliad na ellir rhagori arno” (Y Cymro).

Dyma’r ail wobr a enillwyd gan Llechi Cymru; yn gynharach eleni derbyniodd David Gwyn Wobr Peter Neaverson am Ysgolheictod Rhagorol. Yn ogystal, mae’r llyfr yn gwneud cyfraniad pwysig i’r enwebiad treftadaeth byd ar gyfer Diwydiant Llechi Gogledd Cymru sy’n cael ei arwain gan Gyngor Gwynedd.

Dywedodd Deborah Williams, Cadeirydd Gwobrau Archaeolegol Prydain: “Mae’r ceisiadau eleni yn adlewyrchu’r cyfoeth ac amrywiaeth anhygoel o weithgareddau archaeolegol ar hyd a lled y DU, ansawdd ac arbenigedd ein harchaeolegwyr byd-enwog, a diddordeb cynyddol y cyhoedd yn hanes ac archaeoleg eu hardaloedd lleol.”

Yn ogystal â Llechi Cymru, rhai o enillwyr eraill 2016 oedd ‘Battles, Bricks and Bridges’ gan Gymdeithas Gymunedol Cleenish a Chymdeithas Datblygu Cymunedol Killesher yng Ngogledd Iwerddon am y Prosiect Archaeoleg Gymunedol Orau; Prifysgol Efrog am y Datblygiad Arloesol Archaeolegol Gorau (tlws crog siâl Star Carr); ‘Under London’ gan y National Geographic Magazine am  y Cyflwyniad Cyhoeddus Archaeolegol Gorau; a ‘Westgate Oxford’ gan Oxford Archaeology South am y Prosiect Archaeolegol Gorau. Hefyd cyflwynwyd Gwobr Cyflawniad Rhagorol i’r Athro Syr Barry Cunliffe, a rhoddwyd y wobr am y Darganfyddiad Archaeolegol Gorau i’r ‘Must Farm Project’ yn Swydd Gaergrawnt.

Sefydlwyd Gwobrau Archaeolegol Prydain (http://www.archaeologicalawards.com/) ym 1977 a’r rhain yw gwobrau archaeolegol annibynnol pwysicaf Prydain. Eu pwrpas yw dathlu a thynnu sylw at y datblygiadau gorau yn archaeoleg Prydain. Cânt eu rheoli gan elusen annibynnol ac fe’u cynhelir bob dwy flynedd i ddathlu’r prosiectau archaeolegol mwyaf newydd, hygyrch a dylanwadol. Caiff y ceisiadau eu barnu gan baneli annibynnol o arbenigwyr blaenllaw o bob rhan o sector archaeoleg y DU, gan gynnwys Andrew Davidson o Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd.

Gallwch weld yr holl brosiectau buddugol a’r rheiny a gyrhaeddodd y rhestr fer yn www.archaeologicalawards.com/2016-winners

 Ynghylch Llechi Cymru:

Mae’r llyfr ar gael yn y Gymraeg a’r Saesneg:

Llechi Cymru: Archaeoleg a Hanes (ISBN: 978-1871184-52-5).

Welsh Slate: Archaeology and History of an Industry (ISBN: 978-1871184-51-8)

Llyfrau fformat mawr yw’r rhain, yn cynnwys 291 o dudalennau a 243 o ddelweddau o ansawdd uchel. Y pris yw £45.

I gael mwy o fanylion, cysylltwch â’r Comisiwn Brenhinol ar 01970 621200, chc.cymru@cbhc.gov.uk.

Pennawd i’r Llun  Yr Enillwyr! Y Comisiwn Brenhinol a David Gwyn gyda chyflwynwyr y gwobrau, Julian Richards (ochr chwith pellaf) a Bettany Hughes (ochr dde bellaf).

 

Nodiadau i olygyddion:

  1. Cynhelir Gwobrau Archaeolegol Prydain bob dwy flynedd i gydnabod rhagoriaeth ac arloesedd ym maes archaeoleg a chânt eu rheoli gan elusen annibynnol, dan gadeiryddiaeth Deborah Williams o Historic England, ac ymddiriedolwyr sy’n cynrychioli pob sector o’r proffesiwn. Noddir Gwobrau 2016 gan Ymddiriedolaeth Robert Kiln, Cymdeithas Hynafiaethwyr Llundain, yr Amgueddfa Brydeinig, y Cynllun Hynafiaethau Cludadwy, Historic England, Sefydliad Siartredig yr Archaeolegwyr, Archaeology Scotland, Historic Environment Scotland, a Cadw. www.archaeologicalawards.org.uk 
  2. Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru yw corff ymchwilio ac archif cenedlaethol amgylchedd hanesyddol Cymru. Ef sydd â’r rôl arweiniol o ran sicrhau y caiff treftadaeth archaeolegol, adeiledig ac arforol Cymru ei chofnodi’n awdurdodol, a bydd yn ceisio hyrwyddo deall a gwerthfawrogi’r dreftadaeth honno’n genedlaethol ac yn rhyngwladol. Gwefan: www.cbhc.gov.uk 
  3. Cyhoeddir fideos yr enillwyr ar wefan Gwobrau Archaeolegol Prydain: www.archaeologicalawards.org.uk/2016-winners twitter @BAAWARDSUK #BAA2016

Lluniau yn: https://www.dropbox.com/home/BAA%202016%20ceremony

 

  1. Cysylltau ar gyfer y cyfryngau:

Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru Nicola Roberts nicola.roberts@rcahmw.gov.uk  01970 621248

Gwobrau Archaeolegol Prydain Louise Ennis 07709 353741 louiseenniscomms@gmail.com

 

DIWEDD

07/19/2016

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets