Prosiect ieuenctid newydd yn y Comisiwn Brenhinol, ‘Treftadaeth Ddisylw: Ceredigion Gyfyngedig?’

Mae Panel Ieuenctid Haneswyr Ceredigion (y CHIPs) wedi dechrau gweithio ar brosiect newydd yng Nghomisiwn Brenhinol Henebion Cymru sy’n edrych ar dreftadaeth ‘gyfyngedig’ neu ‘waharddedig’ yng Ngheredigion.

Prosiect tair blynedd sy’n cael ei arwain gan bobl ifainc yw ‘Ceredigion Gyfyngedig?’. Y nod yw defnyddio archaeoleg a gweithgareddau creadigol i alluogi pobl ifainc a’u cymunedau i gofnodi, dehongli, rheoli a diogelu safleoedd treftadaeth o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif yng Ngogledd Ceredigion. Mae’n rhan o ‘Treftadaeth Ddisylw’, prosiect ieuenctid wedi’i ariannu gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri a’i arwain gan CADW sy’n cael ei gynnal ar hyd a lled Cymru. Bydd y Comisiwn Brenhinol, y pedair Ymddiriedolaeth Archaeolegol a CADW yn gweithio mewn partneriaeth yn ystod y tair blynedd nesaf i ddwyn ynghyd saith prosiect rhanbarthol, y bydd pob un ohonynt yn canolbwyntio ar wahanol fathau o dreftadaeth:

  • Sgrialu trefol yn yr ugeinfed ganrif yn Abertawe
  • Cymru wledig a’r peiriant tanio mewnol yng Nghlwyd/Powys
  • Treftadaeth tref Llanelli a’i gorffennol diwydiannol yn Nyfed
  • Y diwydiant llechi yn Nyffryn Nantlle, Gwynedd
  • Treftadaeth lofaol Blaenrhondda, Rhondda Cynon Taf
  • Treftadaeth Doc Penfro yn Sir Benfro

Courtney Evans and James Saunders setting up the camera ar Llywernog

Yn ystod y flwyddyn gyntaf fe fydd Panel Ieuenctid Haneswyr Ceredigion (y CHIPs) yn gweithio mewn partneriaeth i ddarganfod gweithwyr a gweithleoedd ‘drychiolaethol’ y bedwaredd ganrif ar bymtheg yng Ngheredigion. Mae aelodau’r panel ieuenctid yn gobeithio datblygu eu gwybodaeth a’u sgiliau yn ystod y prosiect, a bydd eu dyheadau a’u hegni yn sicr yn allweddol i lwyddiant y prosiect, fel y dengys y sylw hwn gan James Saunders, un o aelodau’r panel ieuenctid:

“Rydw i eisiau cael ymdeimlad o ymgysylltu â’r gymuned, teimlo fy mod i wedi helpu i fondio’r gymuned ac wedi helpu pobl i ddeall y gorffennol tra’n ei gysylltu â’r presennol. Byddwn yn hoffi datblygu fy sgiliau hefyd: cyllidebu ar raddfa fawr, sgiliau ymgysylltu cymunedol, gwneud penderfyniadau fel grŵp, gwaith camera / ffotograffiaeth, hyfforddiant gweithgareddau awyr agored a phrofiad ohonynt, holi pobl / casglu hanes llafar, a dysgu sut mae sefydliadau gwahanol a’u systemau yn gweithio.”

Wrth ddatblygu ‘Ceredigion Gyfyngedig?’, mae’r Comisiwn Brenhinol wedi adeiladu ar bartneriaethau a pherthnasoedd presennol ac wedi meithrin rhai newydd, gan ganolbwyntio’n benodol ar ddatblygu arfer gorau wrth weithio gyda phobl ifainc y mae’n bosibl na fyddent yn ymwneud â threftadaeth fel arall. I hwyluso’r prosiect, mae’r Comisiwn Brenhinol wedi penodi Anna Evans yn Swyddog Prosiect Ieuenctid rhan-amser. Meddai Anna:

“Mae’n brofiad cyffrous a newydd i fod yn rhan o brosiect ieuenctid wedi’i seilio ar dreftadaeth sy’n gweithredu ar draws Cymru gyfan ac rydw i wir yn edrych ymlaen at weithio mor agos â phosibl â’r chwe swyddog prosiect arall a’u grwpiau ieuenctid. Rydw i’n siwr y bydd gweithio gyda’n gilydd yn gwella’r ffordd y gweithiwn. Mae rhannu syniadau sy’n gweithio’n dda, yn lleol ac yn genedlaethol, bob amser yn fuddiol iawn.”

Yn ogystal â manteisio ar sgiliau ac arbenigedd partneriaid cenedlaethol a’i staff ei hun, bydd y Comisiwn Brenhinol a’r panel ieuenctid yn cydweithio’n agos â chyrff a grwpiau yng Ngheredigion. Mae Anna a’r panel ieuenctid eisoes wedi meithrin cysylltiadau â phartneriaid lleol, gan gynnwys gwasanaethau ieuenctid yn y sir, Amgueddfa Ceredigion, Archifdy Ceredigion, Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Prifysgol Aberystwyth a Fforwm Cymunedol Penparcau. Y thema ar gyfer y flwyddyn gyntaf yw Ysbrydion, Llafur a Lladdfa: Darganfod gweithwyr a gweithleoedd drychiolaethol y bedwaredd ganrif ar bymtheg yng Ngheredigion. Byddwn hefyd yn sefydlu partneriaethau gydag Ymddiriedolaeth Mwyngloddiau Cambria ac Ymddiriedolaeth Cadwraeth Mwynfeydd Cymru.

Mae’r panel ieuenctid wedi dechrau cynllunio ei raglen eisoes, yn ogystal â mwynhau gweithgaredd blasu yn Archifdy Ceredigion, ochr yn ochr â grŵp ieuenctid sy’n cael ei redeg gan Gyngor Ceredigion. Rhoddodd pawb eu doniau creadigol ar waith mewn ymateb i’r thema ‘Gwneud Hanes’ yn Archifdy Ceredigion ac Amgueddfa Ceredigion.

James Saunders and visitorat Digital Past Penparcau 2018

Courtney Evans Tollgate Penparcau

Gweithgareddau diweddar eraill yw tynnu ffotograffau mewn golau isel gyda Brian Swaddling o Ganolfan y Celfyddydau Aberystwyth, a mapio tirwedd weithiol Penparcau gyda Jon Dollery, Swyddog Mapio’r Comisiwn Brenhinol.

James Saunders documents WMPT fixing the Jigger at Llywernog

Mae aelodau’r prosiect wrthi’n brysur yn cefnogi’r trefniadau ar gyfer Penwythnos Treftadaeth ym Mwynglawdd Arian-Plwm Llywernog a gynhelir ar 24 a 25 Mawrth. Maen nhw’n helpu i adfer yr olwyn, yn paentio ffensys, ac yn creu gweithgareddau hwyl ar gyfer y digwyddiad rhad ac am ddim. Bydd y bobl ifainc yno i groesawu ymwelwyr, ar y cyd â staff y safle ac aelodau Ymddiriedolaeth Mwyngloddiau Cambria ac Ymddiriedolaeth Cadwraeth Mwynfeydd Cymru.

Os ydych rhwng 16 a 25 oed gallwch ymuno â Phanel Ieuenctid Haneswyr Ceredigion, panel ieuenctid y prosiect, neu gallwch gymryd rhan fel gwirfoddolwr, mentor prosiect neu sefydliad. Os hoffech ragor o wybodaeth cysylltwch ag Anna Evans.

E-bost: anna.evans@cbhc.gov.uk
Ffôn: 01970 621241 neu 621200

03/05/2018

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets