O 1847, 16 Pier Street, Aberystwyth, oedd safle gwreiddiol y Cambrian Institution for the Deaf and Dumb, yr ysgol gyntaf yng Nghymru i blant byddar. Symudodd yr ysgol i Abertawe ym 1850. NPRN 35105.

Staff y Comisiwn Brenhinol yn dysgu Iaith Arwyddion Prydain

Fel rhan o’i waith, mae’r Comisiwn Brenhinol wedi ymrwymo i hwyluso mynediad i’w gasgliadau archifol ac i rannu’r hyn mae’n ei wneud â chynulleidfa eang. Er ein bod ni’n falch o rannu ein hymchwil arloesol a datblygiadau technolegol â’r cyhoedd ac arbenigwyr fel ei gilydd, ymdrechwn i fynd yn bellach. Rydyn ni wedi cyflwyno sawl mesur i wneud ein casgliadau’n fwy hygyrch. Ar Coflein, ein harchif ar-lein, gallwch addasu’r gosodiadau sgrin yn unol â’ch anghenion, ac yn ein hystafell ymchwil mae gennym amrywiaeth o gymhorthion darllen a byrddau cymwysadwy. Rydyn ni hefyd yn helpu ymwelwyr cyn iddynt gyrraedd Aberystwyth drwy ddarparu canllaw ffotograffig sy’n egluro sut i ddod o hyd i ni. Yn fwyaf diweddar, rydyn ni wedi arbrofi gyda chanllawiau sain-ddisgrifiadol yn ein harddangosfeydd teithiol, a’r bwriad yw gwneud y canllawiau hyn yn nodwedd safonol yn y dyfodol.

Ond er gwaethaf manteision amlwg technoleg, rydyn ni’n awyddus i gynnig cyffyrddiad personol hefyd. Am y rheswm hwn, mae nifer o staff wedi dechrau dysgu Iaith Arwyddion Prydain. Gan ddechrau yn y gwanwyn eleni, buom yn cael gwersi iaith arwyddion gan Alison Bryan, tiwtor IAP o Ddysgu Bro Ceredigion yn Aberystwyth. Yr un fath â dysgu iaith lafar arall, dechreuom drwy sillafu ein henwau ac enwau ein trefi genedigol, a dysgom sut i’n cyflwyno ein hunain. Ond yn wahanol i iaith lafar, mae’n bwysig cymryd i ystyriaeth a yw siaradwyr IAP yn llaw chwith neu’n llaw dde gan mai hyn sy’n penderfynu sut y caiff arwyddion eu ffurfio. Mae cildroi arwyddion eich partner sgwrsio yn eich pen yn lle eu copïo fel pe baech chi o flaen drych yn anos nag y byddech chi’n feddwl!

Y rhan orau o’r gwersi yw pan fyddwn ni’n gwneud camgymeriadau gan fod hyn yn aml yn arwain at jôcs anfwriadol. Mae’r gwahaniaeth rhwng ‘boy’ a ‘strange’ yn llawer llai nag y byddech chi’n ddisgwyl. A rhaid bod yn ofalus wrth symud eich aeliau, gan eu bod nhw’n dangos a ydych chi’n gofyn cwestiwn i’ch partner sgwrsio neu a ydych chi’n bwriadu rhoi’r ateb eich hun.

Proses barhaus yw hygyrchedd, nid buddsoddiad unwaith-yn-unig mewn bysellfwrdd neu feddalwedd neilltuol. Mae hygyrchedd yn dibynnu ar bobl ymroddedig sy’n mwynhau rhannu eu gwaith â chymaint o bobl â phosibl mewn awyrgylch croesawgar. Er nad ydym ond megis dechrau dysgu IAP, ac yn bell o fod yn rhugl, rydyn ni’n gobeithio cynnig ein sgiliau newydd i ymwelwyr sy’n dibynnu ar arwyddo a ble bynnag y byddwn ni’n cyfarfod â’r cyhoedd.

I ddarganfod mwy am Ddiwylliant Byddar a hanes IAP yng Nghymru, ewch i wefan y Cambrian Educational Foundation for Deaf Children.

O 1847, 16 Pier Street, Aberystwyth, oedd safle gwreiddiol y Cambrian Institution for the Deaf and Dumb, yr ysgol gyntaf yng Nghymru i blant byddar. Symudodd yr ysgol i Abertawe ym 1850. NPRN 35105.
O 1847, 16 Pier Street, Aberystwyth, oedd safle gwreiddiol y Cambrian Institution for the Deaf and Dumb, yr ysgol gyntaf yng Nghymru i blant byddar. Symudodd yr ysgol i Abertawe ym 1850. NPRN 35105. https://coflein.gov.uk/cy/site/35105/details/pier-street-16-18d-morgans

 

Darn o’r erthygl ‘Aberystwith: Cambrian Institution for the Deaf and Dumb’ yn y papur newydd The Welshman. 22 Hydref 1847. Tudalen 3. Papurau Newydd Cymru Arlein, Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

09/23/2019

Leave a Reply

avatar

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets