Thomas Pennant Tours in Wales, gol. gan John Rhŷs

Thomas Pennant: Tours in Wales, gol. gan John Rhŷs. 3 cyfrol. Caernarvon: H. Humphreys. 1883. (cyhoeddwyd yn wreiddiol 1778–1781) (copi ffacsimili)

Thomas Pennant Tours in Wales, gol. gan John Rhŷs

Tours in Wales gan Thomas Pennant (a gyhoeddwyd yn wreiddiol ym 1778–1781) yw un o’r gweithiau pwysicaf a mwyaf dylanwadol am Gymru a gyhoeddwyd erioed. Mae dylanwad y gwaith hwn ar deithiau yn y cyfnod Rhamantaidd wedi bod yn destun prosiect ymchwil o’r enw Teithwyr Chwilfrydig yr ymgymerwyd ag ef gan ein cymdogion drws nesaf yn y Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd mewn partneriaeth â Phrifysgol Glasgow. Sut bynnag, roedd dylanwad Pennant ar ysgolheictod hynafiaethol Cymru yn fawr iawn hefyd, ac mae tudalennau cyhoeddiadau hynafiaethol ac archaeolegol, cylchgronau fel Archaeologia Cambrensis, a Rhestri’r Comisiwn Brenhinol yn cynnwys cyfeiriadau di-rif at hynafiaethau a ddisgrifiwyd gan Pennant. Nid yw’n syndod felly fod sawl copi ac argraffiad o’i lyfrau yn llyfrgell y Comisiwn Brenhinol. Mae’r rhain yn cynnwys argraffiad dwy-gyfrol 1783 ac argraffiad tair-cyfrol 1883, a gedwir yn y casgliad llyfrau prin yn archif y Comisiwn. Hefyd mae sawl argraffiad o’r gwaith ar gael ar-lein, yn fwyaf arbennig argraffiad wyth-cyfrol darluniedig, wedi’i gynhyrchu ar gyfer llyfrgell Pennant ei hun yn Downing Hall (NPRN 35791), sydd wedi cael ei ddigido gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru. Ffacsimili o argraffiad 1883 yw’r copi sydd ar silffoedd Llyfrgell ac Ystafell Ymchwil y Comisiwn. Cafodd yr argraffiad hwn ei olygu gan Syr John Rhŷs, Cadeirydd cyntaf y Comisiwn Brenhinol. Mae’r ffaith bod Rhŷs wedi golygu gwaith Pennant yn dangos ac yn atgyfnerthu ei bwysigrwydd o hyd i ysgolheigion amgylchedd adeiledig Cymru, ac i hanes cymdeithasol a diwylliannol Cymru’n gyffredinol. Mae’n amhrisiadwy ar gyfer deall tirwedd adeiledig a hynafiaethau Cymru ar ddiwedd y ddeunawfed ganrif. Ond mae hefyd yn ffynhonnell werthfawr mewn perthynas â hanes gwerthfawrogi ac astudio hynafiaethau Cymru, a hanes y syniadaeth sydd wrth wraidd ein hastudiaeth ein hunain o henebion ac adeiladau hanesyddol. Drwy ddefnyddio ffynonellau o’r fath gallwn ddysgu mwy am amgylchedd adeiledig hanesyddol Cymru a mwy hefyd am ddatblygiad ein dealltwriaeth ein hunain o’r amgylchedd hwnnw.

Dr Adam Coward 

Er bod y Llyfrgell ar gau ar hyn o bryd, gallwch fynd ar daith rithiol a phori’r silffoedd neu chwilio catalog ein Llyfrgell.

10/05/2020

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x