CBHC / RCAHMW > Newyddion > Treftadaeth Gyffredin: Ffatri Creision Tatws Smith’s yng Nghymru

Treftadaeth Gyffredin: Ffatri Creision Tatws Smith’s yng Nghymru

Yn 1947, dechreuodd y gwaith cynhyrchu yn ffatri creision tatws Smith’s yn Fforest-fach, Abertawe. Agorwyd y ffatri’n swyddogol ym mis Hydref 1948 gan faer Abertawe, William A. Jenkins. Hanner canrif yn ddiweddarach cafodd yr adeilad ei restru’n adeilad rhestredig Gradd II gan Cadw ar 7 Ionawr 2000, oherwydd ei fod o ddiddordeb pensaernïol neilltuol fel dyluniad Art Deco mawr gyda bloc mynediad sy’n llawn manylder a thŵr cloc sy’n amlwg iawn.

Mae’r llun o’r awyr yn dangos mai ardal gynhyrchu gyffredin fawr oedd y tu ôl i’r ffasâd modern, hyfryd.
Mae’r llun o’r awyr yn dangos mai ardal gynhyrchu gyffredin fawr oedd y tu ôl i’r ffasâd modern, hyfryd.

Fel sy’n wir am gynifer o adeiladau masnachol y cyfnod, y cloc yw nodwedd ganolog y ffasâd. Yn ogystal â bod yn addurniadol ac yn fodern, bwriad y cloc yn rhannol oedd dweud wrth bobl ei bod yn bryd iddynt gael seibiant (i fwynhau creision Smith’s, wrth gwrs!) a’i fwriad arall oedd rhoi gwybod i’r gweithwyr pryd i ddechrau a gorffen eu sifftiau.

Smith’s Potato Crisps Ltd

Cafodd cwmni Smith’s Potato Crisps Ltd ei ffurfio gan Frank Smith a Jim Viney ychydig ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf, trwy droi garejis yn ardal Cricklewood yn Llundain yn ffatri greision. Meddyliodd Smith am y syniad o werthu creision tatws heb flas arnynt gyda bag bach o halen, o bapur gwrthsaim glas, y gellid ei ysgwyd dros y creision.

Aeth y ffatri greision newydd yn Abertawe yn ei blaen i gyflogi tua 250 o bobl ac i gynhyrchu 230 tunnell o greision bob wythnos. Yn ei hanterth, roedd y ffatri’n cynhyrchu 400 miliwn o fyrbrydau bob blwyddyn, o Wotsits, Monster Munch a Cheese Moments i Bacon Fries a Scampi Fries. Daeth y ffatri’n rhan annatod o’r gymuned leol ac yn frand poblogaidd ar draws y DU. 

Cafodd cwmni Smith’s ei gymryd drosodd ddiwedd y 1980au, a gyda Walkers daeth yn rhan o PepsiCo yn 1989, sef y cwmni bwyd enfawr o’r Unol Daleithiau. Parhaodd y gwaith cynhyrchu, gyda’r rhan fwyaf o greision Smith’s yn cael eu hailfrandio dan yr enw Walkers a’u marchnata’n helaeth gan PepsiCo mewn ymgyrch hysbysebu hir ar y teledu, a oedd yn cynnwys Gary Lineker a fu’n chwarae pêl-droed i Loegr cyn mynd yn gyflwynydd teledu.

Erbyn 3 Mawrth 2006, roedd y cynhyrchu wedi dod i ben ar y safle yn Abertawe ac roedd y gwaith wedi symud i ffatrïoedd yn Peterlee a Coventry. Cynigiwyd ailddatblygu’r safle ar gyfer tai yn 2009 ond gan gadw’r adeilad rhestredig ysblennydd.

Coflein: https://coflein.gov.uk/cy/safle/404880/

Charles Green

13/03/2024

Subscribe
Notify of
guest

Security code *Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

MYNNWCH Y NEWYDDION DIWEDDARAF AM DREFTADAETH CYMRU

Ymunwch â’r rhestr e-bostio i dderbyn diweddariadau rheolaidd. Mae’n rhad ac am ddim!

Tweets

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x